DÇHS olan 7–9 yaşlı uşaqlar üçün pulsuz riyaziyyat proqramı

Riyaziyyatda hər uşağın öz marşrutu var

MathRoutes diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromu (DÇHS) olan 7–9 yaşlı uşaqlara riyaziyyatı interaktiv kartlar vasitəsilə öyrənməyə kömək edir: uşaq kartları rəngləyir, üzərində çəkir, kəsir və düzür.

Çəhrayı saç bantlı qız rəqəm və rəsmlərlə dolu daş divara təbaşirlə misal yazır
riyaziyyat divarda da ola bilər

Layihə

MathRoutes nədir?

MathRoutes DÇHS olan 7–9 yaşlı uşaqlar üçün pulsuz riyaziyyat proqramıdır. Onun əsasında interaktiv kartlar dayanır: uşaq onları rəngləyir, üzərində çəkir, kəsir, düzür — və beləcə riyaziyyatı öyrənir.

Niyə “Routes”?

“Routes” — “marşrutlar” deməkdir. Riyaziyyatda hamı üçün tək bir yol yoxdur. Hər uşağın öz marşrutu var, bizim işimiz isə onu tapmağa kömək etməkdir.

Daş divarda təbaşirlə yazılmış “7 + 2 =” misalı və “X–O” oyunu; uşaq əli təbaşirlə yuxarı uzanır

Problem

Riyaziyyat dərsində kiçik qasırğa

DÇHS olan uşaq kiçik bir qasırğa kimidir. Başında eyni anda yüz fikir dolaşır. Əlləri nəyisə tutmaq, ayaqları qaçmaq, gözləri yeni şeylər kəşf etmək istəyir.

İndi adi riyaziyyat dərsini təsəvvür edin: lövhədə uzun sütunlar, bir-birinə bənzəyən misallar, çətinliklə irəliləyən saat. Müəllim mövzunu bir dəfə izah edir — uşaq isə həmin an pəncərədən quşa baxırdı.

Sinif irəli gedir, uşaq geridə qalır və onunla riyaziyyat arasındakı məsafə hər gün bir az da böyüyür. Böyüklər deyir: “diqqətsizdir”, “tənbəldir”, “marağı yoxdur”.

Amma uşağa çətin olması enerjisinin çatmamasından deyil — enerjisinin açılmağa yeri olmamasındandır.

Ağ sviterli qız günəşli həyətdə topu atmaq üçün qolunu yelləyir

Qasırğanı dayandırmaq mümkün deyilsə, bəlkə onu istiqamətləndirmək olar?

Uşağı riyaziyyata uyğunlaşdırmaq yox, riyaziyyatı uşağa uyğunlaşdırmaq.

Metodika

Riyaziyyatı uşağa necə uyğunlaşdırırıq

MathRoutes bir ideyaya əsaslanır: uşağı yox, yolu dəyişmək. Altı prinsip bu ideyanı gündəlik təcrübəyə çevirir — masa arxasında, divarın yanında və həyətdə.

  1. Əllərlə öyrənmək

    Uşaqlar rəngləyir, çəkir, kəsir, düzür və qurur. Riyaziyyat yalnız dinlənilən yox, toxunulan və hərəkət etdirilən bir şeyə çevrilir.

    Təcrübədə: hər kart əllərə bir iş verir.

  2. Qısa addımlar

    Bir tapşırıq, bir addım, bir neçə dəqiqə. Uzun yol dağ kimidir, qısa addımlar isə nərdivan kimi.

    Təcrübədə: bir kart — bir neçə dəqiqə; dərs təxminən bir saat çəkir, amma çoxlu qısa addımlardan ibarətdir.

  3. Hər dəfə yeni bir şey

    DÇHS olan uşaq üçün yenilik oksigen kimidir. Kartlar daim dəyişir: biri diqqətlə baxmağı, digəri qurmağı, üçüncüsü hekayəni bitirməyi istəyir.

    Təcrübədə: rəngləmə, yollar, naxışlar, qüllələr, hekayələr.

  4. Uşaq özü seçir

    Seçim maraq doğurur, maraq diqqət gətirir, diqqət isə öyrənmənin açarıdır.

    Təcrübədə: növbəti kartı uşaq özü götürür.

  5. Aydın ritm

    Hər görüş eyni ardıcıllıqla keçir. Aydın və tanış qayda təhlükəsizlik hissi verir: heç bir gözlənilməz şey olmur.

    Təcrübədə: isinmə → mentor göstərir → kömək azalır → özüm → “Nə kömək etdi?”

  6. Enerjiyə yer lazımdır

    Biz qasırğanı dayandırmağa çalışmırıq — ona istiqamət veririk. Hərəkət öyrənmənin bir hissəsidir, ondan fasilə deyil.

    Təcrübədə: hər görüş isinmə ilə başlayır, riyaziyyat isə həyətə də çıxa bilər — divara və asfalta, təbaşirlə.

Geri çəkilən kömək

Dəstək birdən yox olmur. O, uşaq özü öhdəsindən gələnə qədər tədricən geri çəkilir.

  1. Bir dəfə göstərməkMentor necə etməyi cəmi bir dəfə göstərir.
  2. Kömək azalırUşaq kartlarla işləyir, kömək isə tədricən azalır.
  3. Özüm!Sonda uşaq bir kartı tamamilə özü həll edir.

Mentorun dəftəri

Mentor tədqiqatçı kimi işləyir: məhz bu uşağa ən çox nəyin kömək etdiyini diqqətlə izləyir.

  • Rəngləmək?
  • Qurmaq?
  • Hərəkət?

→ hər uşağın öz açarı var

Nə dəyişir

Adi dərsdəMathRoutes-da
Lövhədə uzun rəqəm sütunlarıŞəkillərin və hekayələrin içində gizlənmiş rəqəmlər
Mövzu bir dəfə izah olunur və sinif irəli gedirMentor bir dəfə göstərir, sonra kömək tədricən geri çəkilir
45 dəqiqə tərpənmədən oturmaqTəxminən bir saat — isinmə, hərəkət və qısa kartlarla
Eyni misallar təkrar-təkrarMüxtəlif kartlar: diqqətlə bax, qur, hekayəni bitir
“Diqqətsizdir”, “tənbəldir”İstiqamətə ehtiyacı olan enerji

Kartlar da öyrənir

Kartlar son variant deyil. Onlar uşaqların, mentorların və pedaqoqların rəyləri əsasında yenidən işlənir.

  1. Uşaqlar
  2. Mentorlar
  3. Pedaqoqlar
  4. Kartlar

Kartlar

Kağız qapılar

İlk baxışdan bunlar adi kağız vərəqləridir. Amma hər kart kiçik bir dünyaya açılan qapıdır. Uşaq toplayır, bərabərləşdirir, bölür — amma bunu dərs kimi yox, oyun kimi qəbul edir. Rəqəmlər darıxdırıcı sütunlara düzülməyib, şəkillərin və hekayələrin içində gizlənib.

  • Rənglə

    İçində rəqəmlər gizlənən rəngləmə şəkilləri.

  • Birləşdir

    Nöqtədən nöqtəyə çəkilməli olan yollar.

  • Tamamla

    Çatışmayan hissələrini gözləyən naxışlar.

  • Qur

    Öz əllərinlə qurduğun qüllələr.

  • Həll et

    Sonunu tapmaq lazım olan kiçik hekayələr.

Əl fiqurlar və şəkillər olan riyaziyyat kartını tutur; aşağıda qara masa və flomaster qabı görünür
Masa arxasında flomasterlərlə kağız kartlar üzərində işləyən uşaq əlləri
Uşaq əli daş divara çəhrayı təbaşirlə fiqurlar çəkir
Qara masada kağız kartlar, marker qutusu və karandaş tutan uşaq əlləri
bir kart — bir addım

Yenilik oksigen kimidir

Kartlar bir-birinə bənzəmir: biri diqqətlə baxmağı, digəri əllərinlə nəsə qurmağı, üçüncüsü hekayənin sonunu tapmağı istəyir. DÇHS olan uşaq üçün yenilik oksigen kimidir.

Dağ yox, nərdivan

Hər kart qısadır: bir tapşırıq, bir addım, bir neçə dəqiqə. Uzun yol belə uşaq üçün dağ kimidir, qısa addımlar isə nərdivan kimi.

Kart nədən ibarətdir

  1. Bir tapşırıq — ilk sətirdən aydın.
  2. Şəklin və ya hekayənin içində gizlənmiş rəqəmlər.
  3. Əllər üçün iş: rəngləmək, çəkmək, kəsmək, düzmək.
  4. Bir neçə dəqiqə — və kiçik bir qələbə.

Masanın üstündə (və həyətdə) nə var

  • Kağız kartlar
  • Rəngli karandaşlar və flomasterlər
  • Qayçı
  • Təbaşir
  • Top

Proqram

Proqram necə qurulub

Proqram bir neçə ay ərzində belə keçdi.

  • Bir neçəay
  • Kiçikqruplar
  • ~1saat — bir dərsİsinmək, kartlarla işləmək, hərəkət etmək və bir kartı özün həll etmək üçün kifayət qədər vaxt.

Hər görüş eyni ritmlə keçir

Aydın və tanış ardıcıllıq uşağa təhlükəsizlik hissi verir.

  1. Daş döşənmiş həyətdə dairə şəklində dayanmış uşaqlar; birinin əlində yaşıl top var

    İsinmə

    Uşaq rahatlaşır və hərəkət edir.

  2. Mentorun əlləri masa arxasında uşaqlara kağız kartlar paylayır

    Bir dəfə göstəriş

    Mentor bir dəfə göstərir, uşaq kartlarla işləməyə başlayır.

  3. Arxadan görünən qız masa arxasında işləyir, mentor isə kartları düzür

    Kömək azalır

    Dəstək tədricən azaldılır.

  4. Arxadan görünən iki qız divarda təbaşirlə “7 + 2” misalını həll edir

    Özüm!

    Sonda uşaq bir kartı tamamilə özü həll edir.

  5. Nə kömək etdi?

    Görüş bir sualla bitir: “Bu gün sənə nə kömək etdi?”

Qara masada açıq marker qutusunun yanında səpələnmiş kağız kartlar
kartı uşaq özü seçir

Əsas qayda: kartı uşaq özü seçir

  1. Seçim
  2. Maraq
  3. Diqqət
  4. Öyrənmə

Seçim maraq doğurur, maraq diqqət gətirir, diqqət isə öyrənmənin açarıdır.

Hər bitmiş kart kiçik bir qələbədir. Kiçik qələbələr isə böyük inam yaradır.

Arxadan görünən mentor qızın yanında çöməlib; ikisi də divara təbaşirlə çəkir
Mentor qızın divara təbaşirlə yazmasını izləmək üçün əyilib

Mentorlar

Müəllim yox, tədqiqatçı

Məşğələləri təlim keçmiş məktəbli mentorlar aparır, hər görüşdə yanlarında pedaqoq olur.

Tədqiqatçı baxışı

Mentor dərs demir — müşahidə edir: məhz bu uşağa ən çox nə kömək edir — rəngləmək, qurmaq, yoxsa hərəkət? Hər uşağın öz açarı var.

Niyə məhz məktəblilər?

Uşaq yaşca özünə yaxın olan birini daha asan dinləyir. Mentor böyük qardaş və ya bacı kimi göstərir ki, riyaziyyat qorxulu deyil.

Foto divar

Daha çox anlar

Məşğələlərimizdən daha çox kadr: masa arxasında, divarın yanında və həyətdə. Uşaqların üzlərini qəsdən kadrdan kənarda saxlayırıq.

  • Çəhrayı saç bantlı qız rəqəm və rəsmlərlə dolu daş divara təbaşirlə misal yazır
  • Uşaqlar və mentorlar masa arxasında kağız kartlarla işləyir
  • Topla oyun zamanı uşaqlar və mentorlar həyətdə dairə şəklində dayanıb, beldən aşağı görünür
  • Daş divara mavi təbaşirlə çəkilmiş “X–O” oyunu
  • Arxadan görünən uşaq daş divara təbaşirlə yazır
  • Əl fiqurlar və şəkillər olan riyaziyyat kartını tutur; aşağıda qara masa və flomaster qabı görünür
  • Uşaqlar və mentorlar masa arxasında kağız kartlarla işləyir
  • Ağ sviterli qız günəşli həyətdə topu atmaq üçün qolunu yelləyir
  • Arxadan görünən uşaq daş divara təbaşirlə yazır
  • Uşaqlar və mentorlar masa arxasında kağız kartlarla işləyir
  • Daş divara mavi təbaşirlə yazılmış “7 + 2 =” misalı; barmaq ona işarə edir
  • Topla oyun zamanı uşaqlar və mentorlar həyətdə dairə şəklində dayanıb, beldən aşağı görünür
  • Arxadan görünən qızlar sarı stullarda masa arxasında oturub, mentorun əlləri kartları düzür
  • Arxadan görünən uşaq daş divara təbaşirlə yazır
  • Uşaqlar və mentorlar masa arxasında kağız kartlarla işləyir
  • Oğlan çöməlib asfaltda təbaşirlə çəkir, yanında uzun kölgəsi var
  • Masa arxasında flomasterlərlə kağız kartlar üzərində işləyən uşaq əlləri
  • Topla oyun zamanı uşaqlar və mentorlar həyətdə dairə şəklində dayanıb, beldən aşağı görünür
  • Uşaqlar və mentorlar masa arxasında kağız kartlarla işləyir
  • Arxadan görünən iki qız divarda təbaşirlə “7 + 2” misalını həll edir
  • Uşaqlar və mentorlar masa arxasında kağız kartlarla işləyir
  • Oğlan əlində yaşıl top tutur, həyətdə onun qarşısında iki mentor dayanıb
  • Arxadan görünən uşaq daş divara təbaşirlə yazır
  • Şəkillər və fiqurlar olan riyaziyyat tapşırığı vərəqi bənövşəyi karandaş qabının yanında
  • Uşaqlar və mentorlar masa arxasında kağız kartlarla işləyir
  • Arxadan görünən mentor qızın yanında çöməlib; ikisi də divara təbaşirlə çəkir
  • Topla oyun zamanı uşaqlar və mentorlar həyətdə dairə şəklində dayanıb, beldən aşağı görünür
  • Mentor arxadan görünən oğlana kart uzadır; masada flomaster qabı var
  • Arxadan görünən uşaq daş divara təbaşirlə yazır
  • Uşaqlar və mentorlar masa arxasında kağız kartlarla işləyir
  • Daş döşənmiş həyətdə dairə şəklində dayanmış uşaqlar; birinin əlində yaşıl top var
  • Uşaq əli daş divara çəhrayı təbaşirlə fiqurlar çəkir
  • Uşaqlar və mentorlar masa arxasında kağız kartlarla işləyir
  • Arxadan görünən uşaq daş divara təbaşirlə yazır
  • Qara masada kağız kartlar, marker qutusu və karandaş tutan uşaq əlləri
  • Uşaq asfaltda təbaşirlə çəkir: yalnız əllər, ayaqlar və kölgə görünür
  • Uşaqlar və mentorlar masa arxasında kağız kartlarla işləyir
  • Daş divarda təbaşirlə yazılmış “7 + 2 =” misalı və “X–O” oyunu; uşaq əli təbaşirlə yuxarı uzanır
  • Uşaq əlləri marker qutusunun yanında kiçik kağız kartlar tutur
  • Uşaqlar və mentorlar daş döşənmiş həyətdə dairə şəklində dayanıb, beldən aşağı görünür
  • Arxadan görünən uşaq daş divara təbaşirlə yazır
  • Mentorun əlləri masa arxasında uşaqlara kağız kartlar paylayır
  • Uşaq əli açıq marker qutusunun və kağız kartların yanından masaya uzanır
  • Mentor qızın divara təbaşirlə yazmasını izləmək üçün əyilib
  • Arxadan görünən qız masa arxasında işləyir, mentor isə kartları düzür
  • Arxadan görünən uşaq daş divara təbaşirlə yazır
  • Qara masada kiçik kart dəstəsi və rəngli karandaş qabı
  • Qara masada açıq marker qutusunun yanında səpələnmiş kağız kartlar

Hərəkətdə

Divarda və asfaltda riyaziyyat

Səssiz qısa videolar. Hazır olanda “play” düyməsini basın — heç nə öz-özünə başlamır.

  • Mentor və qız divara təbaşirlə misal yazırlar
  • Köhnə daş divarda təbaşirlə çəkilmiş rəsmlər
  • İki uşaq divarın yanında yan-yana işləyir
  • Asfaltda təbaşirlə rəsm

Hazırda

Marşrutun ilk hissəsi geridə qaldı

Bir neçə ay ərzində MathRoutes ideya və kartlar dəstindən uşaqlarla real məşğələlərə qədər yol keçdi. Növbəti addımlar bunlardır.

  1. Hazırdır

    İdeya və kartlar dəsti

    Proqramın konsepsiyası və ilk kartlar dəsti hazırdır.

  2. Hazırdır

    Uşaqlarla məşğələlər

    Bir neçə ay ərzində kartlar uşaqlarla məşğələlərdə istifadə olundu — masa arxasında, divarın yanında və həyətdə.

  3. Qarşıda

    Hamı üçün pulsuz

    Bütün kartların mentorlar üçün bələdçi ilə birlikdə pulsuz dərc olunması — hər evdə, hər sinifdə müəllim və valideynlərin əlində olsun deyə.

Niyə vacibdir

“Mən riyaziyyatı bacarmıram”

Hamımız belə uşağı görmüşük: arxa partada oturur, qələmi fırladır, pəncərəyə baxır, müəllim adını çəkəndə diksinir.

Və bir gün özünə deyir: “Mən riyaziyyatı bacarmıram.”

Bu cümlə qorxuludur, çünki uşaq ona inanır və illərlə onunla yaşayır — əvvəl riyaziyyatdan, sonra elmdən, bəlkə də öz arzusundan uzaqlaşır.

Halbuki bu qasırğanın içində gələcəyin mühəndisi, alimi və ya ixtiraçısı gizlənə bilər. Məqsədimiz odur ki, heç bir uşaq bu cümləni deməsin.

Problem uşaqda deyil — ona təklif etdiyimiz yoldadır.

Oğlan çöməlib asfaltda təbaşirlə çəkir, yanında uzun kölgəsi var

Suallar

Tez-tez verilən suallar

Bu pulsuzdur?
Bəli. MathRoutes pulsuz, qeyri-kommersiya təhsil layihəsidir. Kartlar hazır olduqdan sonra mentorlar üçün bələdçi ilə birlikdə pulsuz dərc olunacaq.
Proqram hansı yaş üçündür?
7–9 yaşlı uşaqlar üçün.
İştirak üçün uşağın DÇHS diaqnozu olmalıdırmı?
İştirak şərtləri məşğələlərin keçirildiyi mərkəzlə birlikdə müəyyənləşdirilir.
Bu müalicədirmi?
Xeyr. MathRoutes təhsil proqramıdır. O, tibbi və ya terapevtik xidmət deyil və mütəxəssis məsləhətini əvəz etmir.
Məşğələləri kim aparır?
Təlim keçmiş məktəbli mentorlar; hər görüşdə pedaqoq da iştirak edir.
Nə vaxt qoşulmaq olar?
Yeni məşğələlər barədə sonra məlumat verəcəyik — layihəni izləyin.
Kartları haradan almaq olar?
Rəylər əsasında təkmilləşdirildikdən sonra bütün kartlar və mentorlar üçün bələdçi pulsuz dərc olunacaq.

Riyaziyyat təkcə rəqəmlər deyil. Bu, düşünmək, axtarmaq, səhv etmək və yenidən cəhd etməkdir — ən əsası isə öz yolunu tapmaqdır. Kimi düz xətt boyunca gedir, kimi qaçır, kimi tullanır, kimi yolunu rəngləyə-rəngləyə irəliləyir. Amma zirvəyə hamı çata bilər.

Riyaziyyatda hər uşağın öz marşrutu var — biz çalışırıq ki, heç kim yolda azmasın.